Ipé is een tropisch hardhout uit Zuid- en Midden-Amerika en staat bekend om zijn uitzonderlijke hardheid, duurzaamheid en slijtvastheid. Het hout wordt veel toegepast in constructies die langdurig worden blootgesteld aan zware belasting en weersinvloeden, zoals bruggen, vlonders en gevelbekleding. In materialenpaspoorten neemt Ipé een belangrijke plaats in vanwege de lange levensduur, hoge CO₂-opslag en specifieke hergebruikmogelijkheden.
Herkomst en classificatie
Ipé is een verzamelnaam voor meerdere houtsoorten uit het geslacht Handroanthus (voorheen Tabebuia). Het hout is afkomstig uit tropische bossen in Brazilië, Bolivia en andere delen van Zuid-Amerika. Vanwege de herkomst is verantwoord bosbeheer essentieel bij de toepassing van Ipé in houtbouw.
Kenmerken van Ipé hout
Ipé hout behoort tot de zwaarste en hardste houtsoorten ter wereld. Het hout heeft een dichtheid van circa 1.050–1.200 kg/m³, waardoor het zeer slijtvast en belastbaar is. De kleur varieert van olijfbruin tot donkerbruin en kan na verloop van tijd vergrijzen bij buitentoepassing.
Belangrijkste eigenschappen:
- Soort hout: Tropisch hardhout
- Dichtheid: ± 1.100 kg/m³
- Duurzaamheidsklasse: 1 (zeer duurzaam)
- Levensduur buiten: >25 jaar
- Weerstand: Zeer goed tegen schimmels, rot en insecten
- Sterkte: Extreem hoog
- Verwerkbaarheid: Moeilijk, zeer hard
Dankzij deze eigenschappen is Ipé geschikt voor toepassingen waar andere houtsoorten onvoldoende prestaties leveren.
Toepassingen in de houtbouw
Ipé wordt voornamelijk toegepast in zware buitentoepassingen, zoals:
- Brugdekken en loopbruggen
- Vlonders en terrassen
- Gevelbekleding
- Trappen en buitentrappen
- Constructies met hoge slijtagebelasting
Door de hoge dichtheid en natuurlijke duurzaamheid is behandeling meestal niet noodzakelijk, maar dit maakt de verwerking en montage complexer.
Materialenpaspoort-informatie Ipé hout
Voor opname in een materialenpaspoort zijn de volgende gegevens relevant:
| Kenmerk | Ipé |
|---|---|
| Latijnse naam | Handroanthus spp. |
| Soort hout | Tropisch hardhout |
| Herkomst | Zuid- en Midden-Amerika |
| Dichtheid | ± 1.100 kg/m³ |
| Duurzaamheidsklasse | 1 (zeer duurzaam) |
| Levensduur buiten | >25 jaar |
| CO₂-opslag | Zeer hoog |
| Verwerkbaarheid | Moeilijk |
| Typische toepassingen | Bruggen, vlonders, gevels |
| Hergebruik | Goed, maar zwaar |
Ipé kan goed worden hergebruikt in vergelijkbare toepassingen, mits het hout intact blijft en zorgvuldig wordt gedemonteerd.
Duurzaamheid en milieu
Ipé hout scoort technisch zeer hoog, maar vraagt aandacht op het gebied van milieu en herkomst. Het hout moet bij voorkeur FSC-gecertificeerd zijn om illegale houtkap en ontbossing te voorkomen. Door de extreme duurzaamheid kan Ipé, bij correct gebruik, bijdragen aan circulair bouwen dankzij de lange levensduur en herbruikbaarheid.
De hoge CO₂-opslag per kubieke meter hout draagt bij aan de milieuprestatie van bouwwerken, maar transportafstanden en winning moeten worden meegenomen in een integrale milieubeoordeling.
Praktische aandachtspunten
- Gebruik speciaal gereedschap vanwege de extreme hardheid.
- Voorboren is noodzakelijk bij bevestiging.
- Gebruik roestvaststalen bevestigingsmiddelen.
- Leg in materialenpaspoorten vast of het hout onbehandeld is toegepast en of certificering aanwezig is.
Ipé hout is een extreem duurzaam en sterk tropisch hardhout dat geschikt is voor zware en langdurige buitentoepassingen. Door de lange levensduur en hoge slijtvastheid kan Ipé bijdragen aan circulair bouwen, mits de herkomst verantwoord is. Door Ipé zorgvuldig vast te leggen in materialenpaspoorten ontstaat inzicht in prestaties, levensduur en hergebruikmogelijkheden, wat bijdraagt aan toekomstbestendige houtbouw.
